Natuurboerderij Bos t’Ename: bouwen met en voor de natuur met Eurabo

Name: Natuurboerderij Bos t’Ename: bouwen met en voor de natuur met Eurabo
Item: Eurabo

In het hart van de glooiende Vlaamse Ardennen, in het historische Bos t’Ename, ligt de Natuurboerderij Bos t’Ename van Natuurpunt. De geschiedenis van deze plek gaat meer dan 1000 jaar terug. Vandaag, met een groeiende werking en toegenomen sociale projecten, heeft deze boerderij een nieuwe stap vooruit gezet. Samen met Murmuur architecten creëerde Eurabo hiervoor de nodige groeiruimte. En dát op een duurzame en circulaire manier waarvan Natuurpunt nog heel lang zal genieten.

Vormgegeven in de natuur, met de natuur en voor de natuur. Lees doorheen dit project hoe samenwerking met Eurabo eruitziet.

240802-natuurpuntboerderij-ename-bouwkamp-gramitherm-marblemoon-05

618148327-17983013834948831-5024584725886813760-n

Bouwen met een groene visie

Natuurboerderij Bos t’Ename bevindt zich in een uitgestrekt en beschermd natuurgebied van 270 hectare. Duurzaam en bewust bouwen was dus meer dan vanzelfsprekend voor Natuurpunt.

“Ja, we hebben ruimte nodig om te groeien. Maar we wilden ook onze voorbeeldfunctie opnemen en zoveel mogelijk werken met natuurlijk materiaal,” legt Pieter Blondé van Natuurpunt uit. “Daarvoor konden we rekenen op onze enthousiaste vrijwilligers, maar we misten technische expertise en centen.”

“We wilden zowel natuur als erfgoed beschermen met dit project. Eurabo heeft een cultuur van duurzaamheid en is voor ons een natuurlijke partner.”
Pieter Blondé - Natuurpunt

Die technische expertise vond Natuurpunt in overvloed bij bondgenoten Murmuur architecten en Eurabo.

“Op de site moest er plaats komen voor de professionele ploegen, een kantoorruimte, en gaven we vorm aan polyvalente ruimtes met kleedruimtes.” vertelt Koen van Delsen van Murmuur architecten.

“De doelstelling van het project was altijd om heel lokaal en circulair te werken. En dat is ook heel mooi in praktijk gebracht.” vult Simon Boury Eurabo tevreden aan.

Duurzaam materiaal voor de opbouw

Bouwmateriaal ligt soms dichterbij dan je denkt. “We vonden eigenlijk alles wat we nodig hadden ter plekke.” vertelt architect Koen. Zo werd leem gewonnen bij het uitgraven van de amfibieënpoel, en stro voor de muurisolatie werd verzameld op nabijgelegen akkers met oude graanrassen.
Voor de dakisolatie waren de dikkere strobalen geen optie en moest geopteerd worden voor compactere isolatiematten. Hiervoor schoof Eurabo de grasisolatie van de Belgische fabrikant Gramitherm naar voor als de meest logische keuze. De grasisolatie is dan ook gemaakt uit maaisel van bermbeheer en natuurbeheer van graslandschappen in België.

“We gaan nooit beweren dat we alles weten. Maar we hebben heel veel praktijkkennis opgebouwd en die delen we supergraag met onze klanten.”
Simon Boury - Eurabo

Isolatie: gekend. Leem op de muren: nogmaals gekend. Maar overspanningen en nieuwe verdiepingen, die bouw je niet uit leem of stro.

“In het kader van biodiversiteit werden er sowieso populieren gekapt in het omringende bos,” vertelt Koen. Maar hout dan zomaar verloren laten gaan? Dat is niet de stijl van Eurabo. En zo kwamen de populieren in beeld.

“Lokaal gewonnen populierenhout veranderen in geschikt bouwmateriaal is geen evident proces,” weet Simon te vertellen. “Dat was echt een zoektocht naar optimalisatie.” Na het drogen en verzagen bij zagerij Ryckeboer werd bij Eurabo het hout geschaafd en verder bewerkt met ons eigen balkbewerkingscentrum. Volledig op maat en klaar om ingezet te worden op de site.

Vakmanschap van vloer tot dak

Zodra het populierenhout daar was afgewerkt, kon het meteen worden ingezet. Er moest onder meer een luifelstructuur komen, volledig uit lokaal hout. Een technisch gedurfd werkje. “Een overspanning in populier is heel uitdagend. Vakwerkliggers moeten namelijk op een heel specifieke manier worden samengesteld,” vertelt architect Koen.

De uitdaging kwam deels voort uit de lengte van het beschikbare hout. “We moesten goed nadenken over de boutverbindingen,” legt Simon enthousiast uit. “Met korte stukken balk van amper drie tot vier meter bouwden we zo een overspanning van tien meter. Zulke technische uitdagingen tackelen is echt leuk.”

“Maar het moet heel precies juist zijn,” vertelt Pieter van Natuurpunt. “Met dikke bouten van wel 12 mm vraagt dat erg specifiek zaag- en schaafwerk van Eurabo.” De balken werden al van de nodige uitsparingen en openingen voorzien met het balkbewerkingscentrum, zodat de balken enkel nog met bouten moesten verbonden worden. Een staaltje van precisiewerk dat leidde tot mooie resultaten. “En kostenbesparend,” voegt Simon eraan toe.

Wij zijn experts in het luik stabiliteit. Wij weten conceptueel dus heel goed waar en hoe de verbindingen moeten zijn.
Simon Boury - Eurabo

Dankzij het voorbereidend werk van Eurabo en Murmuur architecten werd de hele constructie vervolgens in enkele dagen ineengezet, door een groep enthousiaste vrijwilligers van Natuurpunt.

240802_natuurpuntboerderij_ename_bouwkamp_gramitherm_MarbleMoon_21

Voor de natuur, in de natuur en met de natuur

Op zondag 26 april opent Natuurboerderij Bos t’Ename haar deuren na alle verbouwingen. Voor Natuurpunt en Murmuur architecten is dit een aangewezen moment om terug te blikken op het mooie resultaat en op hun samenwerking met Eurabo.

“Bij elke fase was het eerst spannend en dan fijn om te zien hoe alles samenkwam,” vertelt een tevreden Koen van Murmuur architecten. “Eurabo blonk uit in communicatie en maakte samen met ons een proces vol innovatie mogelijk.

Natuurboerderbij Bos t’Ename is écht een klimaatpositief gebouw.
Koen van Delsen - Murmuur architecten

Ook bij Natuurpunt zijn de opdrachtgevers blij met hun nieuwe groene uitvalsbasis: “Eurabo was op zovele duurzame manieren betrokken bij het proces. We konden altijd vertrouwen op hun expertise, ook wanneer er iets onverwachts gebeurde.”

En Eurabo is natuurlijk ook zelf trots op de natuurboerderij. “Naast het feit dat het gebouw zo mooi oogt, is het vooral vooruitstrevend. Weinig bouwprojecten gaan zo ver in het bewust omspringen met lokaliteit en materiaalgebruik. Het is prachtig om met onze partners zo sterk aan hetzelfde zeel te mogen trekken."

Een doordacht bouwproces voor een esthetisch gebouw tussen het groen, als thuisfront voor heel wat sociale projecten. Duurzame structuren uit lokaal materiaal. Voor Eurabo is Natuurboerderij Bos t’Ename opnieuw een voorbeeld hoe circulair bouwen een investering is in de toekomst.